Abstrakty – Nowa Biblioteka 2012, nr 1

 

Nowa Biblioteka
2012, nr 1(10)

ABSTRAKTY

Adam Bańdo: „Krążownik Wielopole” i jego wydawnicze cymelia (w setną rocznicę powstania koncernu 1910-2010)

„Ilustrowany Kurier Codzienny” (1910-1939), jeden z najpotęż-niejszych koncernów prasowych II Rzeczypospolitej, znany jest głównie z wydawnictw periodycznych: gazet i ilustrowanych magazynów. Dzięki najnowocześniejszym – na owe czasy – środkom technicznym osiągnął w tej dziedzinie najwyższy poziom typograficzny. Na tym tle stosunko-wo mało znana jest działalność w sferze wydawnictw książkowych, głównie monumentalnych edycji albumowych oraz rzadkich druków okolicznościowych. Artykuł przedstawia czytelnikom osiągnięcia kon-cernu w tej dziedzinie. Okazją do ich przypomnienia były obchody jubileuszu powstania „Ilustrowanego Kuriera Codziennego” i wydanie z tej okazji księgi pamiątkowej. Tekst zawiera także najnowsze podsu-mowanie stanu badań nad historią popularnego „Ikaca”.

Weselina Gacińska: Serie wydawnicze oraz promocja literatury i kultury na łamach hiszpańskiego dziennika „Público”

Artykuł ma na celu przedstawienie literackich funkcji hiszpańskie-go dziennika „Público”. Dzięki aktywnej współpracy z uznanymi pisarzami i poetami, promocja kultury oraz krytyka literacka zajmują na łamach pisma równoprawne miejsce z problematyką społeczno-polityczną. Przy-kładem polityki kulturalnej wydawców periodyku są serie wydawnicze, które od roku 2009 umożliwiają czytelnikom lekturę klasyki lewicowej myśli społecznej oraz promują postawy feministyczne i proekologiczne. Szczegółowo omówiono serie „Voces Críticas”, „Biblioteca Pensamiento Crítico” oraz „Biblioteca de la República”.

Maria Kycler: „Kalendarz Górniczo-Hutniczy” (1932-1939) jako przy-kład regionalnego kalendarza książkowego

Praca omawia wydawany w latach 1932-1939 „Kalendarz Górniczo-Hutniczy”; wskazuje jego twórców oraz charakteryzuje prze-znaczenie, układ kompozycyjny i zawartość treściową. Pokrótce przed-stawia publikowane na jego łamach wiersze, beletrystykę i utwory publicystyczne oraz adresowane do środowiska zawodowego górników i hutników teksty specjalistyczne. Zwraca uwagę na kulturotwórczą rolę, jaką „Kalendarz” miał do odegrania na Górnym Śląsku.

Hanna Bias: „Śląskie Wiadomości Muzyczne”, artystyczną kroniką regio-nu przemysłowego Śląska w okresie międzywojennym

Artykuł stanowi próbę usystematyzowania tekstów opublikowa-nych w miesięczniku „Śląskie Wiadomości Muzyczne” poświęconym kulturze muzycznej na Śląsku. Podkreślono wartość, jaką pismo odegra-ło w okresie międzywojennym. Zostały również wymienione cele jakie sformułowała redakcja periodyku.

Stanisław Korfanty: Czasopismo „Przyroda Polska” (1957-2009)

Omówiono dzieje miesięcznika Ligi Ochrony Przyrody „Przyroda Polska”, zawarte w nim treści, zmiany zachodzące od 1957 do 2009 r., a także funkcje, jakie ono pełniło. Dokonano analizy zawartości periodyku w kolejnych dekadach, w których był wydawany, wskazując na charakte-rystyczne cechy pisma w tych okresach. Redakcja zmierzała do ciągłego podnoszenia wartości merytorycznej zamieszczanych tekstów, kształto-wania ich tematyki, polepszania jakości graficznej czasopisma, aby było ono atrakcyjne dla szerokiego grona odbiorców. Omówiono funkcje mie-sięcznika. Stwierdzono, że zachodzące zmiany były konsekwentną reali-zacją założeń przez redakcję, według których „Przyroda Polska” miała stać się popularnym magazynem przyrodniczym, mającym na celu rozwi-janie wiedzy i świadomości społecznej w zakresie ochrony przyrody.

Monika Kulik: O prasie bezpłatnej słów kilka

Kiedy w 1995 r. „Metro” „wkroczyło” na ulice Sztokholmu, wielu obserwatorów mediów przepowiadało rychły koniec bezpłatnemu tytułowi. Jednak uliczna dystrybucja dowiodła, że nie było to krótkotrwałe zjawisko. Ekspansja „Metra” zaczęła obejmować kolejne kraje i inspirować innych wydawców do podejmowania podobnych inicjatyw. W Polsce prasa bezpłatna zyskała popularność po 1999 r.
Artykuł ukazuje historię rozwoju darmowych wydawnictw prasowych, ich charakterystyczne cechy oraz wpływ na rynek prasy. Przedstawione zostały również mocne i słabe strony oraz korzyści i zagrożenia płynące z zasilenia rynku prasowego „gratisówkami”.

Hanna Klajbor: Niemieckie czasopisma bibliotekarskie

Wymieniono wydawane na terenie Niemiec czasopisma z zakre-su bibliotekarstwa i informacji naukowej, rejestrowane w „Bibliografii Analitycznej Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej. Piśmiennictwo zagraniczne” w latach 2000-2010. Poszczególne publikacje fachowe omówiono m.in. pod względem tematyki ogłaszanych tekstów, często-tliwości wydawania oraz dostępu do wersji elektronicznych.

Ewa Olszowy: Biblioteki kościelne na łamach naukowych czasopism diecezjalnych

Celem artykułu było ukazanie w jaki sposób temat bibliotek kościelnych podejmowany jest na kartach czasopism teologicznych wydawanych przez polskie seminaria duchowne. Analiza, której poddano prawie 40 tytułów, pokazała, że problematyka kościelnych zbiorów bibliotecznych pojawia się w blisko 100 publikacjach. Przedmiotem zainteresowania są w większości biblioteki klasztorne, zbiory książnic seminaryjnych oraz prywatne księgozbiory duchowieństwa.

Agnieszka Maroń: Recenzja, rekomendacja, informacja czy promocja? Książki zabawki na łamach magazynów parentingowych w latach 2005-2010

Przedstawiono polskie magazyny parentingowe osiągające naj-wyższe wyniki sprzedaży w latach 2005-2010. Poddano analizie ich zawartość ze szczególnym uwzględnieniem rubryk zawierających opisy książek zabawek. Analiza dotyczyła treści artykułów i formy zewnętrz-nej rubryki: układu graficznego, proporcji liczby zdjęć do tekstu oraz obecności treści reklamowych. Badane czasopisma w różny sposób prezentowały książki zabawki i literaturę dziecięcą: jedne ograniczały się do krótkich tekstów informacyjnych o charakterze marketingowym, podczas gdy inne umieszczały bardziej obszerne teksty, przekazujące wiele cennych informacji. Najczęściej występującym niedociągnięciem w opisach książek we wszystkich omawianych magazynach był brak danych bibliograficznych.

Martyna Darowska: Polska prasa muzyczna (komunikat)

W artykule zaprezentowano wybrane czasopisma muzyczne pu-blikowane w Polsce. Na podstawie omówienia charakterystyki ich zawar-tości i tematyki, dokonano typologii. Ponadto podjęto temat znaczenia i oddziaływania polskiej prasy muzycznej na ich czytelników.

Karolina Misztal: Śmierć prasy

W artykule omówiono zagadnienie funkcjonowania prasy dru-kowanej, szczególnie problem relacji między prasą drukowaną a Interne-tem. Autorka dokonała skrótowego przeglądu rozwoju prasy tradycyjnej i skupiła się na obecnej sytuacji, w której dominującym medium przeka-zu informacji staje się Internet. Zwróciła uwagę na różne aspekty funk-cjonowania prasy drukowanej w konfrontacji z Internetem, m.in. na problem wiarygodności informacji dostępnych online w czasopismach elektronicznych oraz na szeroko dyskutowaną obecnie kwestię prawa autorskiego. Postawiła też pytanie: czy prasa przy postępującej domina-cji Internetu w sferze środków masowego przekazu ma szansę prze-trwać?

Agnieszka Bakalarz: Papier drukowy wykorzystywany w czasopismach, gazetach. Ochrona konserwatorska i sposób przechowywania

Materiały biblioteczne, w tym czasopisma, są gromadzone w bi-bliotekach w różnych warunkach i miejscach. Prasa przedstawia zdarzenia polityczne, społeczne, gospodarcze, naukowe i fachowe, toteż jest prak-tycznie codziennie wykorzystywana. Kontakt z człowiekiem oraz naraże-nie na zmienne warunki otoczenia tj. wilgotność czy temperaturę wpływa negatywnie na kondycję papieru, a co za tym idzie przyspiesza proces jego starzenia się. Ta cecha decyduje, że ochrona zasobów piśmienniczych jest bardzo ważna.

Marta Kunicka: Gromadzenie czasopism w Bibliotece Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach

Zaprezentowano Bibliotekę Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, uwzględniając funkcję gromadzenia czasopism, jak również ich elektronicznych odpowiedników. Przedstawiono dane ilościowe odzwierciedlające prenumeratę oraz kryteria doboru decydują-ce o zakupie konkretnych pozycji. Osobne miejsce w artykule poświęco-no czasopismom elektronicznym i sposobom ich dystrybucji.

Olga Konatowska-Ciszek: Prasoznawstwo a informacja naukowa i bibliotekoznawstwo. Obecność tematyki prasoznawczej w programach studiów uniwersyteckich na kierunku informacja naukowa i bibliotekoznawstwo

Omówiono programy nauczania na studiach stacjonarnych i niesta-cjonarnych pierwszego i drugiego stopnia na kierunku informacja naukowa i bibliotekoznawstwo prowadzonych na uniwersytetach: Jagiellońskim, Pedagogicznym im. KEN w Krakowie, Humanistyczno-Przyrodniczym Jana Kochanowskiego w Kielcach, Łódzkim, Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Mikołaja Kopernika w Toruniu, Śląskim w Katowicach, Warszawskim i Wrocławskim, pod kątem obecności zagadnień prasoznaw-czych. Podjęto próbę ich porównania i dokonania analizy ilościowej.


New Library
2012, no. 1(10)

ABSTRACTS

Adam Bańdo: „Krążownik Wielopole” and its Cimelia (The centenary anniversary of the company 1910-2010)

Ilustrowany Kurier Codzienny (1910-1939), one of the most po-werful press companies of the Second Republic of Poland, is known mainly for periodicals: newspapers and illustrated magazines. With the latest – at that time – technical measures, it reached the highest level of typography. The paper presents the publishing achievements of the company in the field of albums and rare, occasional prints. Readers are reminded about the company in relation to the jubilee celebrations of Ilustrowany Kurier Codzienny and the publication of the commemora-tive book. The text also contains a summary of the latest research on the history of the popular „Ikaca”.

Weselina Gacińska: Book series and the promotion of literature and culture in the „Público” diary

The article’s goal is to present the Spanish diary „Público” with special attention drew to its literary activity. Due to the active collabora-tion of well known writers and poets, the issue of the cultural promotion and literary criticism occupies the equal position in the mentioned maga-zine. As an example of cultural politics of „Público” the author sets the book supplements, that since the year 2009 allow the readers to familiar-ize with the classics of the leftist social thought and promotes the femi-nist and pro-ecologist attitudes. The author describes in detail three book series: „Biblioteca de la República”, „Biblioteca Pensamiento Crítico” and „Colección voces Críticas”.

Maria Kycler: „The Mining and Metallurgical Calendar” (1932-1939) as an example of a regional book calendar

The present work discusses „The Mining and Metallurgical Cal-endar” published in the years 1932-1939. It draws the attention to its au-thors, describes the purpose, the composition and the content. It briefly presents the published poems, narrative and opinion articles, as well as specialized texts aimed for the miners and steelworkers. The author em-phasizes the cultural importance of the “Calendar” in the Upper Silesia.

Hanna Bias: „Śląskie Wiadomości Muzyczne” as an artistic chronicle of the Silesian industrial region in the interwar period

The article attempts to systematize the texts published in the monthly Śląskie Wiadomości Publiczne, devoted to the music culture in Silesia. It emphasizes the role the paper played in the interwar period and discusses the objectives formulated by the journal’s editors.

Stanisław Korfanty: „Przyroda Polska” Journal (1957-2009)

The paper presents the history of the Przyroda Polska monthly issued by the League of Nature Conservation, the contents of this pe-riodical, its functions and the changes in the years 1957-2009. It analyses the journal’s contents throughout the decades in which it was issued, indicating the characteristic features of this periodical during those pe-riods. The paper demonstrates how the editors aimed to constantly im-prove the quality of the published texts, shape their subject matter and improve the quality of the graphics to make it attractive to a wide au-dience. The functions of the monthly are described and the conclusion is drawn: the changes were the result of following the guidelines according to which Przyroda Polska was to become a popular natural periodical aiming to build knowledge and awareness of nature conservation.

Monika Kulik: A few words about free-of-charge press

When the Metro newspaper appeared on the streets of Stockholm in 1995, many media observers predicted the imminent end of that free title. However, street distribution proved that it was not a temporary phenomenon. Expansion of the Metro began in more and more countries, inspiring other publishers to take similar initiatives. In Poland, free-of-charge press gained popularity after 1999. The article presents the histo-ry of free-of-charge press, its characteristics and its impact on the press market. The article also describes strengths, weaknesses, opportunities and threats related to releasing gratis copies on the press market.

Hanna Klajbor: German library journals

Journals in the field of librarianship and information science pub-lished in Germany and registered in “Bibliografia Analityczna Biblio-tekoznawstwa i Informacji Naukowej. Piśmiennictwo zagraniczne” in 2000-2010 are mentioned. The individual professional publications are discussed among other things in terms of the subject of announced texts, the frequency of publishing and the access to electronic versions.

Ewa Olszowy: Church Libraries in the Diocesan Scientific Journals

The aim of the article is to show how the subject of church libra-ries is treated in theological journals published by Polish theological seminaries. The analysis, which includes nearly 40 titles, shows that church library issues appear in about 100 publications. The subjects of interest are mostly monastery libraries, collections of seminar libraries and private collections of the clergy.

Agnieszka Maroń: Book review, reccomendation, information or promo-tion? Toy books on pages of parenting magazines in 2005-2010

Polish parenting magazines achieving the highest results of the sale in 2005-2010 were described. Their contents with particular empha-sis on the columns containing descriptions of toy books were analyzed. Analysis concerned contents of articles and the form of the outside col-umn: the layout, the proportion of the number of photographs for the text and the attendance of advertising contents. Investigated magazines in the different way presented toy books and the children literature in general: one were limited to short marketing character texts, other put more ex-tensive texts, communicating a lot of valuable information. The most common shortcoming in descriptions of books in all of these magazines was a significant shortage of bibliographic data.

Martyna Darowska: Polish music press

The article presents selected music magazines published in Poland. A typology is created based on the discussion of the characte-ristics of their contents and subject matter. Moreover, the importance and impact of Polish music press on readers is discussed.

Karolina Misztal: The Death of the Press

The article discusses the functioning of the printed press, espe-cially the problem of the relationship between the printed press and the Internet. The author briefly reviews the development of traditional press and focuses on the current situation, in which the dominant medium of communication is the Internet. The author draws attention to various aspects of the printed press in the face of the Internet, including the problem of reliability of the information available online in electronic journals and on the issue of copyright, which is widely discussed today. The author also poses a question: is the press going to survive facing an increasing dominance of the Internet in the field of mass media?

Agnieszka Bakalarz: Paper in magazines taken advantage, newspapers. Conservatory protection and manner of storage

Library materials in this magazine are collected in libraries in different conditions and locations. Given that the press presents the events of political, social, economic, scientific and professional is used virtually every day. Human contact and exposure to changing environ-mental conditions, ie humidity, temperature affects the condition of the paper thusaccelerates the aging process. This specificity determines that the protection of resources is as important as writing with valuable col-lections of books.

Marta Kunicka: The Acquisition of Periodicals in the Law and Admin-istration Department Library of the University of Silesia

The publication presents Library of the Faculty of Law and Ad-ministration at the Silesian University, in the context of the collected periodicals, as well as their electronic counterparts. Presents quantitative information reflected on a subscription basis, as well as the selection criteria, eligibility to purchase of the specific items. A separate place in the article is given to the magazines in the digital form and ways of their distribution.

Olga Konatowska-Ciszek: Press studies versus library and information science.The presence of press issues in the university curricula of library and information science

The paper discusses the presence of press issues in the curricula of full-time and part time bachelor’s and master’s studies of library and information science run in: the Jagiellonian University, Pedagogical University of Cracow, Humanities and Natural Sciences in Kielce, the University of Lodz, Maria Curie-Sklodowska University in Lublin, Nico-laus Copernicus University in Torun, the University of Silesia in Katowi-ce, the University of Warsaw and the University of Wroclaw. It attempts to compare them and make a quantitative analysis.